“Kabahatin çoğu senin”

Nazım’la başlamak... Hiç gönlümden düşürmedim ki, sadece bir yazıya başlamış olayım. Yazıya Nazım’la başlamak; sadece Nazım’ı anmak, hatırlamak, ona adanan onlarca yazıdan birini daha yaşama sunmak değil... Bir eleştiri, bir protesto, bir hatırlatma, bir uyanış... Duygu, düşünce, hayal, umudu gibi... Zaman zaman aşk, yaşam hatta yurtseverlik gibi Sadece bir şiirini okumak değil... Toplumcu gerçekçilik yazın akımını formülleştiren Maksim Gorki, 1934 yılında Birinci Sovyet Yazarlar Birliği Kongresi’nde yaptığı konuşmada, toplumcu gerçekçi yazarlara folklordan yararlanmalarını önermişti. Yazarlar, böylece eserleri için gerekli olan malzemeyi folklorda rahatça bulabilecek ve eserlerini olumlu kahraman tipleriyle besleyebilecekti. Bu kongreden sonra Sovyet Komünist Partisi’nin sanat anlayışı olarak belirlenen toplumcu gerçekçilik, Sovyetlerde olduğu gibi dünyada da resim, edebiyat ve sinema gibi birçok sanat dalında eser veren sanatçı bu önemli formülü halka ve zamana sundu. İşte Nazım Hikmet, bu formülle satırlarında dünyayı dize getirdi... Yazıya Nazım’la başlamak, bu nedenle çok şeydir... Onu “okumak ve anlamak” gibi... * Akrep gibisin kardeşim, korkak bir karanlık içindesin akrep gibi. [...] Ve sönmüş bir yanardağ ağzı gibi korkunçsun, kardeşim. Bir değil, beş değil, yüz milyonlarlasın maalesef. Koyun gibisin kardeşim, gocuklu celep kaldırınca sopasını sürüye katılıverirsin hemen ve âdeta mağrur, koşarsın salhaneye. Dünyanın en tuhaf mahlukusun yani, hani şu derya içre olup deryayı bilmeyen balıktan da tuhaf. Ve bu dünyada, bu zulüm senin sayende. Ve açsak, yorgunsak, alkan içindeysek eğer ve hâlâ şarabımızı vermek için üzüm gibi eziliyorsak kabahat senin, — demeğe de dilim varmıyor ama — kabahatin çoğu senin, canım kardeşim! Not: [...] Bu işaret ne demek artık herkes biliyordur sanırım. Bilmeyenler için ara sıra hatırlatayım: Telif hakkı nedeniyle eksik yayınlıyorum. Saygıdan. Yazarın orijinal kitaplarını okumanızı önererek. ”