Epikürcülük

“Her bireyin mutluluğu nasıl sağlanır ve korunur?” sorusuna şöyle yanıt vermiştir: “Yaşamdan zevk almalı, fakat düşünüp tartarak. Bir başka ifadeyle, iyi bir yaşam, mutluluk içeren ve acının olmadığı bir yaşamdır. Yaşamımız boyunca, en fazla mutluluğu elde etmek ve en az acıya katlanmak için hesap yapmalıyız.” Epikürcüler, körlemesine bir aşırı düşkünlük ve doyum arayışına dalmış, gayri ahlaki bir yaşam süren sansualistler gibi değildirler. Tam tersine, Epiküros, hayatta tedbir ve ihtiyatı tavsiye etmiştirler. Epikürcülük mutluluğu garanti altına alma konusunda hakimi olduğumuz tek şey hazdır. Epikürcü yaşam felsefesi iki maddeyle özetlenebilir. Var olan tek ‘iyi’, hazdır. Azami hazzı temin edebilmek için, sadece kontrol edebildiğimiz nazların tadını çıkarmalıyız. Hazzı (Yunanca: Hedone) en yüksek iyi olarak kabul eden öğretiye "hedonizm" deniyor. Yani, haz felsefesi. Epikürcülüğün tedbir ve ihtiyat ile şekillenmiş hedonizm olduğu söylenebilir. Birinci planda Epikürcüler hazzı anlık duyumsal arzu olarak görmezler. Epikürcülük refahın ve mutluluğun, dostluk ve edebi hevesler gibi, daha damıtılmış, güvenli biçimlerini vurgular. Eğer kişisel mutluluğumuzu temin ve muhafaza etmek istiyorsak, bunlar gibi daha belirgin ve incelmiş nazların peşinden koşmalıyız. Aynı zamanda Epikürcülük, sağladığı hazza karşılık çok yoğun endişeye yol açan siyasi faaliyetleri küçümseyip reddetmiştir. Devleti ve toplumu, bireylerin değerlerini taşıyan unsurlar olarak görmez. Sadece haz ki bu da ister istemez bireyin hazzıdır, kendi içinde bir değere sahiptir. Devlet ve toplum sadece bireyin hazzını sağladıkları ve bireyi acıdan uzak tuttukları ölçüde iyidirler. Yasalar ve adetler sadece bireysel menfaatleri desteklemek amacıyla var olduklarında bir değere sahiptirler. İnsanları hukuka karşı gelmekten alıkoyan şey cezalandırılma korkusudur yani acı korkusu. Bu felsefede her şey, bireysel hazza dayanmaktadır. Ancak azami bireysel hazzı hedeflediği sürece bir ahlak veya bir hukuk sisteminin iyiliğinden söz edilebilir. Doğru ve ahlaki olan için bunun ötesinde bir esas yoktur. Tüm bunlara baktığımızda devletin zaten fazlası ile mutsuz ettiği kanaatine varmamı mümkün. Hele hele ülkemizde!